واردات ، تولید ، تامین و توزیع جو دامی
جو پس از ذرت، برنج و گندم، چهارمین غله مهم در دنیا است که انسان و حیوانات از آن برای غذا، خوراک و نوشیدنی استفاده میکنند. 85 درصد از تولید جو، جهت خوراک دامها استفاده میشود که به این نوع جو، جو دامی میگویند. بهخاطر همین کشت صحیح آن اهمیت زیادی دارد. این محصول برای تغذیه حیوانات مانند: گاو، گوسفند، بز، خوک و اسب و طیور استفاده میشود. حیواناتی که اغلب آنها بهعنوان خوراک انسان شناخته میشوند. جو، یک ماده خوراکی ایدهآل برای نشخوارکنندگان و غیر نشخوارکنندگان محسوب میشود. از دانه جو در مرحله اول جهت تأمین انرژی و در مرحله دوم جهت تأمین پروتئین استفاده میشود. جو شش ردیفه، یکی از انواع جو دامی است که دارای درصد پروتئین بالایی است و لذا از نظر ارزش غذایی برای دامها، بسیار مهم است درحالیکه جو دو ردیفه دارای نشاسته بیشتری است.
مزایا و معایب استفاده جو برای دامها
جو غلهای است که پروتئین و انرژی متوسطی دارد. میانگین پروتئین خام آن 11-12 درصد و فیبر آن 5/4 درصد است. استفاده از آن در جیره غذایی دامها، باعث سرعت رشد و افزایش پروتئین شیر آنها میشود. وجود مقادیر متغیری بتاگلوکان (۴ تا ۱۵ درصد) در جو، قابلیت هضم آن را برای پرندگان کاهش میدهد. علت متغیر بودن میزان بتاگلوکان در جو بهخاطر عواملی مانند، کشت بذر جو در آبوهوای خشک، رشد سریع و برداشت زودهنگام آن است. بهخاطر همین از جو در کنسانتره دامی (مکمل غذایی) استفاده میکنند.
کنسانتره دامی چیست؟
گاوها و گوسفندان معمولاً از یونجه و علوفه برای تغذیه استفاده میکنند؛ اما اینها بهتنهایی نیازهای دام را برآورده نمیکنند. ازاینرو از مکملهای غذایی دام و طیور که مخلوطی از چند نوع ماده (سویا، جو، ذرت، پنبهدانه، کلزا، نمک و…) است برای برآورده کردن نیازهای دام استفاده میکنند. جو از اقلام مهم تشکیلدهنده در کنسانتره دامی است که پروتئین، ویتامین A,D و فیبر را تأمین میکند. مقدار مصرف و مواد تشکیلدهنده کنسانتره برای دام باتوجهبه هدف پرورش (شیردهی، تخمگذاری، تأمین انرژی و…) و سن دام متفاوت است.
درصد مجاز استفاده از جو در غذای دام
ازآنجاییکه جو دامی دارای سرعت تخمیر نسبتاً زیادی است، باید بهتدریج در رژیم غذایی دام وارد شود. درصد استفاده جو در گونههای مختلف حیوانات متفاوت است و باید حتماً رعایت شود در زیر به چند مورد اشاره میکنیم.
حداکثر استفاده از جو در پرواربندی دام
نوع دام درصد جو
گوساله 50%
گاوشیری 50%
بره 25%
نگهداری میش 50%
حداکثر استفاده از جو در شیرخوارگی، 20 درصد
حداکثر استفاده از جو در جیره رشد، 30 درصد
حداکثر استفاده از جو در جیریه پایانی، 30 درصد
بهتر است برای نشخوارکنندگان، جو را به همراه علوفه استفاده کرد تا تعادل مواد مغذی در جیره غذایی رعایت گردد. مصرف بیرویه جو در جیره نشخوارکنندگان، باعث ایجاد نفخ و اسیدوز یا کاهش PH شکمبه میشود.
